Terug naar hoofdinhoud

Van Katz tot Coney Island: New York op z’n gekst

16 november 2025

Katz

Eigenlijk neem ik me ieder jaar voor een boterham te eten bij het legendarische restaurant Katz’s Delicatessen. Maar dan kom ik in de buurt van die wereldberoemde tent in de Lower East Side van Manhattan en dan zakt de moed mij in de schoenen. Ellenlange wachtrijen.

Ik heb weinig principes als het over eten gaat. Er mogen gluten in, het mag links of rechts draaien. In mijn cappuccino mag havermelk. Niet uit principe, maar dat het in sommige tenten op Manhattan goedkoper is dan de het koeien origineel. Maar in de rij staan? Echt niet.

Ook afgelopen jaar was ik op weg naar Katz voor een broodje pastrami. Helemaal kosher. Helemaal vers. Helemaal hip. Maar ja: weer een enorme rij voor die tent die er al een eeuw zit. En neem maar van mij aan: naar Amerikaanse begrippen is dat net zo lang geleden als de oerknal. Ik ben weer niet naar binnen gegaan.

Een broodje pastrami kost er slechts $ 28,95. Halleluja. En dat is dan nog zonder mayonaise. Zonder ui. Zonder sauerkraut. En ook nog zonder tip van een dollar of vijf. Of een eventueel colaatje. Na zo’n lunch hoef je overigens een week lang niet meer te eten. Dus is het een bezoek waard aan 295 East Houston Street.

Het eerste broodje ging er in 1888 over de toonbank. Bijna anderhalve eeuw later staat de tent hoog in de top 50 van de beste broodjes winkels van New York.

Katz zit in een oud gammel gebouw en is slecht toegankelijk voor gehandicapten of voor mensen met spierpijn na een beroerde marathon. Zo zijn er 25.000 tenten in New York met hoge drempels. Bij Katz liep het hoog op. Eén New Yorker besloot de zaak aan te klagen. Dat was dertien jaar geleden. En al die jaren lang heeft deze man tegen Katz geprocedeerd. Het is hem uiteindelijk gelukt: er vindt een lichte verbouwing plaats. Er komen tafeltjes met ruimte voor een rolstoel.

Al dat geprocedeer heeft de klandizie nooit doen verminderen. Iedere dag, altijd lange rijen. Het is een icoon. Beroemd is die tent ook door Hollywood. When Harry Met Sally is een klassieke film. Hoofdrolspeelster Meg Ryan fakete een orgasme in het overvolle restaurant. Zoek het maar op: de beroemde Katz-scène op YouTube.

Het is even hilarisch als klassiek. Dat komt ook door die mevrouw die een tafeltje verder zit en de ober vraagt: ”I’ll have what she is having”. Na die film uit 1989 waren de rijen voor Katz nog langer.

En er kwamen grappen. Een vrolijke groep gekken reserveerde tientallen tafeltjes en aan ieder tafeltje werd de klaarkomscene nagespeeld. Gevolg: nog langere rijen.

Het eten is kosher en Katz is niet zo strikt orthodox en is zelfs op sabbat open. Ik ga dit jaar toch maar weer eens langs, misschien valt de wachtrij nu wel mee. Ik ga er vast voor sparen.

New York Yankees

Feyenoord kampioen. Dat gebeurt niet zo vaak. Dat heb je ook met de New York Yankees. Ze winnen maar zelden de hoofdprijs. In het Amerikaanse honkbal spelen ze aan het einde van het seizoen nog een paar potjes in de World Series. Dat is altijd in de periode dat wij in New York aankomen. Ik word daar altijd nerveuzerig van, want als je er toch bent, kun je er net zo goed heengaan. Dat kon afgelopen jaar zomaar weer eens. De Yankees zaten in die finale.

Kaartjes? Geen probleem. Lang leve het internet. Op naar Yankee Stadium. Zo gefixt. Mooie plekjes te over. Alleen die dollars, hè. Goedkoopste plek slechts $ 6.000. Dat is dan exclusief reserveringskosten, btw en consumptiebonnen. Komt dan ook nog geld bij voor souvenirs: speciaal jack, geinig t-shirt, bekertje.

Weet je wat: ik kijk wel tv.

Ik heb iets met honkbal. Sloom? Misschien, maar het is ook een fascinerend schaakspel. Als jonge gozer sloeg ik geen wedstrijd over van Sparta. Jaar in jaar uit honkbalkampioen. De grootste held van allemaal was Hamilton Richardson, de keizer van de homeruns. Iedere bal vloog genadeloos het stadion uit. Was hij in Amerika geboren dan zou hij een ere plek hebben gekregen in de Baseball Hall of Fame. Maar ja, hij speelde in Spangen. Dat honkbalveld is verdwenen: opgedoekt vanwege de komst van een metrolijn. Bij Sparta wordt allang geen honkbal meer gespeeld. Ik vind troost bij ESPN. Die Amerikaanse zender brengt iedere wedstrijd geweldig in beeld. Met massa’s camera’s. Met slowmo’s. Het wachten is alleen nog maar op een camera die in de bal zelf is verwerkt. En dan heb je de commentatoren. Ze weten alles. Echt alles. Iemand die boven iedereen uitsteekt is Ken Rosenthal. Hij is veldreporter. Veldreporter? Veldreporter! Tijdens de wedstrijd interviewt hij spelers, trainers en desnoods scheidsrechters. Echt waar: op het veld.

Ik vond het wel een ideetje voor Studio Sport. Veel leuker dan de VAR. Of dat gelul achteraf. Zo moet het voortaan: dat bijvoorbeeld Gert van ‘t Hof naar de middenstip loopt en de scheids vraagt waarom hij Noa Lang niet naar huis stuurt. Of een trainer vraagt of thuis alles goed is. En of Wout Weghorst nog een goeie mop kent. Of wellicht even tussendoor aan Sem Steijn vraagt of hij al een leuk flatje in Rotterdam heeft gevonden. Alles op het veld. Gewoon, tijdens de wedstrijd. Zeg nou zelf: dat is toch veel leuker dan een mixed zone.

Mijn fantasie kan daarbij gevaarlijk op hol slaan. Ik vrees dat mijn droom geen werkelijkheid wordt. De KNVB zal wel weer lastig doen.

Nee. Dan Ken Rosenthal. Soms luister ik niet eens naar hem. Het beeld is genoeg. Dat ligt niet aan hem, maar ik kan alleen maar keihard lachen. Ken staat dan met zijn 1.64 meter tegenover een speler die toch al snel veertig centimeter langer is. Moet Ken zijn microfoon hoog boven zijn eigen hoofd houden: Klein Duimpje interviewt Goliath. Zo hilarisch om te zien.

Ken Rosenthal is altijd keurig gekleed. Niks rare trainingspakken. Colbertje. Keurige broek en zijn handelsmerk: altijd een vlinderstrik. En niet zomaar een vlinderstrik. Aan het eind van de wedstrijd wordt dat dingetje bij opbod verkocht. Altijd voor een goed doel. Het brengt steevast tonnen op.

De inmiddels 62-jarige New Yorker verdient zelf ook een paar centen. Hij twitterde pas nog vol trots: nieuw tv-contract met een basissalaris van 4 miljoen dollar en een bonusje van 6 miljoen. Dat is overigens nog zonder zijn honorarium voor de stukken die hij schrijft voor het sporttijdschrift The Atlantic.

Dus afgelopen jaar maar geen kaartje gekocht, omdat die prijzen buiten proporties zijn. Ik ben Dagobert Dick niet. Nou, misschien dit jaar dan wel. Of weet je wat? Bruce Springsteen staat begin november op Broadway. Ook geinig, hoor. Maar oei, kaartjes vanaf 2.000 dollar.

Misschien koop ik wel een staatslot.

Zwerven

Een nadeel van zo’n metro is toch vooral dat het leven zich ondergronds afspeelt. Dat schijnt in meerdere steden zo te zijn. Dus ook in New York. Niks zonnetje. Niks frisse geur van verse uitlaatgassen. Maar er is daar wel een ruime keuze uit 423 stations. Pfffff.

Ik neem liever de fiets: iets duurder dan de metro. Maar je hebt wel een tikkie meer uitzicht.

Zeker, ik pak ook wel eens de subway. Eenmaal ondergronds raak ik al snel de weg kwijt. Vrouwen weten altijd de weg. Mannen zijn slecht in richtingsgevoel. En ik ben daar een klassiek voorbeeld van. Dus check ik duizend keer voor ik zo’n ondergronds monster instap. Maar ja, ieder jaar maak ik wel een foutje. Ga ik de verkeerde kant op. Of zit ik in de blauwe lijn, terwijl die rood had moeten zijn. En dan kom je toch op mooie plekken, waarvan je niet wist dat ze bestonden. Fantastisch.

En altijd maar weer die donkerbruine galmende stem: “Stand clear of the closing doors”. Dat geluid is van Charlie Pellett, inmiddels gepensioneerd presentator van zakenzender Bloomberg Radio. Hij is eigenlijk een Brit, opgegroeid in Londen, maar geëmigreerd naar New York. Volgde een cursus plat Amerikaans en klom op tot The Voice of The Subway. Zijn basgeluid is voor de eeuwigheid aan de New Yorkse metro verbonden.

Iedere dag stappen er 5,5 miljoen mensen in en uit. Ter vergelijking: in Rotterdam een kwart miljoen. Ja, ietsje drukker daar. Maar altijd wel amusement onderweg. Soms speelt er een bandje op een station. En vaak topkwaliteit. Of een keer een klassiek violist. Zag een aardige man op Bedford Avenue. Praatje gemaakt. Bleek een top violist te zijn. Optreden op een perron tussen langs zoevende treinstellen: gewoon leuk als schnabbel. Later zag ik beelden: hij als solist in Carnegie Hall, het walhalla van de klassieke muziek op Manhattan. Of op een willekeurige achternamiddag een stel acrobaten die over zittingen heen springen. Gewoon omdat het kan.

Of dat het een keer plensregent en stations onderstromen. Onderhoud is altijd een beroerd dingetje in de USA. Hoe dan ook: die ondergrondse wereld is bizar. Maar soms ook lekker rustig.

Zo stapte ik een keer in op Canal Street. Net een spannend boek gekocht bij Shakespeare And Company op Broadway. Die heerlijke zaak is vervangen door een sneaker design winkel. Het personeel van die boekwinkel zaten daar de hele dag uren voor zich uit te lezen. Klanten? Daar hadden ze maar last van. Ik begreep dat wel.

Lekker lezen in de metro. Je had immers toch geen uitzicht. Dat boek was A Time To Kill van John Grisham. Die man was toen nog totaal onbekend. Het was een eerste druk. Gewoon naar de kringloop gebracht. Veel later zag ik dat zo’n eerste druk tenminste 500 dollar had opgeleverd. Die Grisham heeft inmiddels tientallen miljoenen boeken verkocht, maar zijn behoorlijk slaapverwekkend en voorspelbaar geworden.

Maar goed: ik lekker lezen. Akelig spannend. Wat zeg ik: héél akelig spannend. Dus denderde die metro langs menig station. Ik had zelfs niet eens door dat we bovengronds verder gingen. Allemaal geen erg in: tot we heel erg stil stonden. We? Ik. Zat ik opeens helemaal allenig te zijn. Eindpunt Coney Island.

Dat bleek toch een voordeel te hebben. Er is daar een prachtig verlopen pretpark. Een afgebladderde Efteling. Een Duinrell aan de afgrond. Ik hou van dat soort melancholische rotzooi. Boek in mijn tas en zwerven over onbekend terrein. Blijkt er ook een prachtige boardwalk te zijn. Loop je zo door naar Little Russia, welhaast net zo mooi verlopen als Coney Island.

Dankzij dat spannende boek was ik schitterend verdwaald. Daar is die subway heel erg goed voor. Mijn gebrek aan richtingsgevoel brengt me tenminste nog eens ergens. Die tekortkoming is trouwens ook de reden dat ik die marathon niet loop. Bij de start zou ik meteen al de eerste verkeerde afslag nemen.